Alternatief voor Vakbond

Maandag 21 juni om 18.15 wijdt EenVandaag een uitzending aan het Nederlandse pensioenstelsel, en in het bijzonder aan het zogeheten Pensioenakkoord dat de sociale partners twee weken geleden sloten. In dat akkoord komen de sociale partners tot de volgende inzichten:

1. Sociale partners erkennen dat er twee hoofdproblemen zijn voor de houdbaarheid van het stelsel: de vergrijzing en de geringe schokbestendigheid. (Deze beiden zijn overigens al decennia resp. zeker tien jaar bekend)
2. Sociale partners onderschrijven de kritiek van de commissies Frijns en Goudswaard (en erkennen daarmee impliciet hun eigen langdurige falen).
3. AOW-leeftijd omhoog naar 66 in 2020.
4. Andere verdeling oudedagsvoorziening: meer AOW, minder pensioen.
5. Premie mag niet verder stijgen è DB wordt officieel DC.
6. Kosten stijging levensverwachting beperken (pensioenleeftijd omhoog).
7. Sociale partners erkennen dat er een fundamenteel nieuw pensioencontract nodig is om te voorkomen dat komende generaties alle kosten en risico voor hun rekening krijgen.
8. Nieuw pensioencontract vanaf 2012.
9. Bestaande opgebouwde rechten minder indexeren indien onvoldoende gefinancierd.

AVV levert in de uitzending de volgende kritiek op dit akkoord:

Het is een pluspunt dat sociale partners erkennen dat er fundamentele problemen zijn met het huidige stelsel: het is niet duurzaam, de risico’s zijn stelselmatig onderschat en naar de toekomst doorgeschoven, en er is een fundamenteel nieuw pensioenontwerp nodig.

Echter, de voorgestelde maatregelen zijn bij lange na niet voldoende om het tij te keren. Bij vergrijsde fondsen behoort zo’n groot deel van het opgebouwde kapitaal toe aan ouderen, dat het verhogen van de pensioenleeftijd en het herontwerp van de pensioenregeling nauwelijks zoden aan de dijk zetten. Het enige wat sociale partners zeggen over de reeds toegekende rechten, is dat er eventueel minder geïndexeerd kan worden. Dit is een fop-maatregel, aangezien de meeste fondsen de komende jaren toch niet aan indexatie toekomen.

Er moet drastisch ingegrepen worden in de toegezegde uitkeringen bij vergrijsde fondsen. Juist omdat zo’n groot deel van het kapitaal de komende jaren uitgekeerd gaat worden (terwijl er te weinig financiering voor is) moeten de ingegane pensioenen verlaagd worden om jongere generaties een reële kans op pensioen te geven. Gebeurt dat niet, dan is voor de komende twee, drie generaties de pot leeg.

Het heeft er verder alle schijn van –gezien de vele interne tegenspraken in het Pensioenakkoord-, dat sociale partners koste wat het kost een akkoord wilden bereiken, om politiek ingrijpen te voorkomen.