Gaat D66 kaping pensioenen blokkeren?

Waardeer vakmanschap

Docenten zijn de afgelopen jaren speelbal geweest van politieke idealen en managementtheorieën. Wij willen dat veranderen.

Alternatief voor Vakbond wil...

zinvol werk
flexibiliteit met zekerheid
democratie en transparantie
eigen verantwoordelijkheid
ontwikkelingsmogelijkheden
fair solidair

Gaat D66 kaping pensioenen blokkeren?

( 10 Votes )

maandag, 17 mei 2010 22:26

Nederland is trots op zijn pensioenstelsel. In de meeste EU-landen, inclusief Nederland, betalen de werkenden immers voor de huidige staatspensioenen, terwijl Nederland daarnaast een opgebouwde pensioenbuffer van honderden miljarden heeft. Een welkome beschermingsmuur tegen de toenemende vergrijzing en ontvolking, die alle Europese staatspensioenen bedreigen. Maar het afnemende aantal betalers/werkenden en het stijgende aantal genieters leidt op den duur natuurlijk ook hier tot frictie.

Ons land telt ruim 600 pensioenfondsen, die gezamenlijk € 650 miljard beheren. Naast de vele ondernemingsgebonden fondsen, tellen vooral de fondsen die pensioenen regelen voor hele bedrijfstakken (zoals ABP en Zorg/Welzijn) zwaar mee. 85 % van alle werknemers is verplicht ‘verzekerd’ bij een bedrijfstakpensioenfonds, maar heeft over dat fonds, de ingelegde premie en het beleggingsbeleid weinig tot niets te zeggen.

Bedrijfstakpensioenfondsen worden bestuurd door werkgevers en werknemers. Vertegenwoordiging van werknemers gebeurt exclusief door FNV, CNV en de Unie of aan hen gelieerde bonden. Daar wringt de schoen, want van deze bonden is nog geen 20 % van alle werknemers lid. Bovendien vergrijzen deze bonden snel. Zelfs nog minder representatief zijn deze bonden voor gepensioneerden. Belangenverstrengeling ligt op de loer, daar zij hun achterban niet snel zullen bruuskeren. Elke modernisering in pensioenland moest tot nu toe dan ook wettelijk worden afgedwongen.

Kamerleden Koser Kaya (D66) en Blok (VVD) dienden in 2008 een wetsvoorstel in, dat diversiteit in de pensioenbesturen garandeerde door vertegenwoordiging van gepensioneerden, jongeren en vrouwen in de fondsbesturen te eisen.

Minister Donner stelde ondertussen maar liefst drie commissies in (Don, Frijns en Goudswaard) om het functioneren van ons pensioenstelsel te onderzoeken. De conclusies logen er niet om. De (bedrijfstak)fondsbesturen hebben doorgaans weinig kennis van zaken, nemen grote beleggingsrisico’s, schuiven problemen door naar jongere generaties en bij ongewijzigd beleid zijn de meest vergrijsde fondsen over 15 jaar failliet. Donner schreef de Tweede Kamer de fondsbesturen snel te willen moderniseren. Zelfs De Nederlandsche Bank (DNB) kondigde aan strenger toe te gaan zien op de relevante kennis van pensioenbestuurders. Pal daarop traden zes bestuurders van het bedrijfstakpensioenfonds van de Metaal (PME) af.

Slechts luttele minuten voor het Kamerdebat over het wetsvoorstel van D66 en VVD diende CDA-Kamerlid Omtzigt met steun van PvdA en CU een verstrekkend amendement in. Het geeft de gepensioneerden gezamenlijk één zetel in elk fondsbestuur, ongeacht de bestuursomvang of de aanhang van gepensioneerden, laat de zorg voor meer diversiteit over aan de thans zittende bonden en blokkeert toetreding van andere stakeholders, zoals onafhankelijke bonden met een jonger deelnemersbestand. Het amendement is dus feitelijk tegenstrijdig met het beoogde doel van het wetsvoorstel.

Inmiddels is PvdA-leider vervangen door Job Cohen. Bos kon om uiteenlopende redenen niet langer door één deur met zowel CDA-lijsttrekker Balkenende als FNV-voorzitter Agnes Jongerius. Zijn vertrek maakt herstel van deze verstoorde relaties mogelijk. Het amendement Omtzigt lijkt hiervan het eerste, zichtbare signaal. Samenwerking tussen CDA en PvdA blijkt immers toch niet uitgesloten en FNV en CNV behouden hun machtspositie in de fondsbesturen.

D66 heeft zich sinds haar oprichting consequent hard gemaakt voor een transparant en rechtvaardig pensioenstelsel. Nu kan juist D66 verhinderen dat het huidige stelsel nog lang intact blijft.

Als het huidige wetsvoorstel wordt aangenomen, geldt dit automatisch ook voor het amendement CDA/PvdA/CU. De behandeling van het wetsvoorstel is nog voor de verkiezingen, en deze partijen hebben immers nog een meerderheid in de Kamer. Als D66 echter haar eigen wetsvoorstel intrekt, vervalt tevens het amendement. Indieners Koser Kaya en Blok dienen zich dit goed te realiseren. De weg is dan vrij om de beoogde diversiteit goed te regelen.

Pensioenen staan op de politieke agenda. Ook na de verkiezingen. Het geeft geen pas nu even snel te regelen dat bijna alles bij het oude blijft, op één zetel voor de gepensioneerden na. Voor jongere generaties was het wetsvoorstel nog maar een eerste stap, met wettelijk afgedwongen diversiteit, maar met het amendement is het eerder een stap terug. Het is geen toeval dat zowel de bonden van gepensioneerden als de bond voor jongere werkenden Alternatief voor Vakbond, zich faliekant keren tegen dit amendement. Een sterker signaal is nauwelijks denkbaar.