Alternatief voor Vakbond

De Nederlandsche Bank heeft aangekondigd dat pensioenfondsen in de problemen aan hun deelnemers moeten laten weten of de pensioenen in 2013 gekort worden. Het is de eerste keer dat er op deze grote schaal gekort gaat worden, en het roept veel reacties op. Omdat veel van deze reacties voortkomen uit begrijpelijke boosheid, eerst een paar feiten.

De oudedagsvoorzieningen in Nederland zijn op dit moment de hoogste ter wereld. De gemiddelde vervangingsratio (dat aangeeft welk percentage het totale pensioen is ten opzichte van het laatst verdiende loon), ligt de laatste paar jaar ruim boven de 80 %, door luxe pensioenen en doorgeschoven VUT-regelingen. Voor de bedrijfspensioenen is veel te weinig betaald. Daar komt nog bij dat veel van de huidige gepensioneerden er voor hun 60ste 'uitgegaan zijn'.

Er is echter veel te weinig geld in kas en dus gaat er voor jongere generaties veel veranderen. Twintigers en dertigers zullen circa tien jaar langer moeten doorwerken. Door de overgang naar middelloonpensioen daalt het pensioen van boven de 80 % naar 50 à 55 %. De premie daarentegen wordt alleen maar verhoogd.

In 2008 hebben pensioenfondsen het nemen van kortingsmaatregelen met vijf jaar uitgesteld met goedkeuring van minister Donner, maar ten koste van jongere generaties. Met evenwichtige belangenafweging, waartoe fondsen verplicht zijn, heeft dit allang niets meer te maken. Generatiediefstal is een betere benaming als dit nog langer aanhoudt.

Nu zijn we vier jaar uitstel verder en voor het eerst wordt er een streep getrokken door de Nederlandsche Bank: tot hier en niet verder. Fondsen mogen nu niet langer de totale rekening doorschuiven, ze moeten maximaal 7 % nu nemen. DNB stelt zich hier op als politie-agent die leiderschap toont, waar veel anderen nog steeds denken dat de dekkingsgraad in een nieuw pensioenakkoord omhoog kan door frauduleuze rekenmethodes.

Het is goed dat DNB zich opstelt als agent en niet zwicht voor de lobby vanuit vakbonden en grote bedrijfstakfondsen om een groot deel van de problemen naar de toekomstige generaties te schuiven door een andere rekenrente te hanteren. In Japan staat die al jaren nog veel lager, en wie kan met zekerheid zeggen dat Europa niet die kant op gaat? Tien jaar geleden schreef ABP al in zijn jaarverslag (met de lange rente boven de 5 %), dat 'de huidige rente zeer laag staat'. ABP had er ook voor kunnen kiezen risico's af te dekken in plaats van aldoor te speculeren op een rentestijging.

De gigantische en lang ontkende problemen in de pensioensector komen nu meer en meer aan het licht. Het komende decennium wordt dit alleen maar erger doordat er dan bij de meeste fondsen, voor het eerst in de geschiedenis, meer geld uitgaat dan er binnenkomt.

Het moment is dichtbij dat jongeren hun vertrouwen volledig opzeggen. Zonder eerlijke verdeelregels kan iedereen onder de 50 beter uit ons pensioenstelsel stappen.