Alternatief voor Vakbond

Een van de grootste klachten in de onderwijsmalaise is dat de leraar steeds minder te zeggen heeft in de klas. Niet voor niets luiden enkele kernpunten van BON (Beter Onderwijs Nederland) : “geef de docent zijn vak terug”, “het management moet in dienst staan van het primaire proces” en “zeggenschap over de inrichting van het onderwijs binnen de instituten moet liggen bij leraren en docenten”.

AVV is een groot voorstander van veel inspraak van “onderop”, dus in dit geval van de docenten. In die zin is AVV een vernieuwingsbeweging in de polder. In het onderwijs zijn er natuurlijk ook verschillende vernieuwingsbewegingen geweest, denk aan Montessorischolen, Daltonscholen, Waldorf Astoria ofwel Vrije Scholen en meer recent de Iederwijsscholen. Het is aardig om een van deze vernieuwingsbewegingen wat nader te beschouwen, en dan bedoel ik de Vrije School.

 

Een van de belangrijkste aspecten van de term “vrij” is het vrij zijn van overheidsbemoeienis. Kernpunten hierbij zijn: “de autonomie van de leerkracht is het uitgangspunt”, en “het primaire proces moet leidend zijn in het bestuur van de school”. De overeenkomsten met de BON uitgangspunten zijn niet toevallig. De achterliggende waarden zijn namelijk dezelfde: goed onderwijs bestaat eruit dat de onderwijzer de leerling onderwijst, vandaar onderwijzer. Degenen die verantwoordelijk zijn voor de invoering van “het nieuwe leren” zijn ook wel zo verstandig geweest om het niet “het nieuwe onderwijzen” te noemen. Dan waren ze namelijk al veel eerder door de mand gevallen. Er is in het nieuwe leren nauwelijks plaats voor onderwijzen.

 

Maar is er nog wel plaats voor onderwijzen als leraren zich ook nog moeten bezighouden met het bestuur? Het antwoord luidt JA. Het is goed mogelijk de instelling zo in te richten dat de leraren de zeggenschap hebben over de inrichting van het onderwijs, en dat het management uitvoert wat er wordt besloten.

Om één voorbeeld te geven: de Vrije School Utrecht is vorig jaar omgevormd tot coöperatie, als eerste school in Nederland. De leraren bepalen op die manier wat er gebeurt, en het schoolbestuur voert dat uit.

Conclusie: het is goed mogelijk om de BON principes in de praktijk te brengen.

 

Voor verder lezen, zie