Alternatief voor Vakbond

Minister Donner heeft recentelijk aangegeven met de sociale partners in overleg te treden om de positie van flexwerkers te verbeteren. De Tweede kamer heeft hierop aangedrongen. Graag wil AVV de Minister enkele eenvoudig uitvoerbare suggesties aan de hand doen.

1. De ontslagvergoeding. De Tweede Kamer heeft allereerst aangedrongen op het verhogen van de ontslagvergoedingen. Minister Donner kan bepalen dat flexwerkers, indien hun contract niet wordt verlengd, een ontslagvergoeding meekrijgen alsof ze een vast contract hadden gehad. Hiermee wordt enigermate recht gedaan aan de hoge mate van flexibiliteit die werkgevers krijgen bij het inschakelen van flexwerkers. Doorgaans geldt: wil je meer flexibiliteit, kost dat meer geld. Bij het aannemen van personeel dat juist het omgekeerde. Immers vaste contracten hebben twee vormen van ontslagbescherming: een preventieve toets en een ontslagvergoeding. Flexwerkers ontberen beide. Door de ontslagvergoeding wel mee te geven, verbetert hun positie aanmerkelijk. Ze blijven flexwerkers omdat de werkgever zonder preventieve toets van ze af kan, maar hebben nu tenminste enige compensatie. Overigens kunnen vakbonden deze verbetering voor flexwerkers nu al in de CAO laten opnemen.

2. De Tweede Kamer heeft eveneens aangedrongen op een vast contract na drie jaar. Dat is nu ook al zo, met de uitzondering dat hier bij CAO vanaf geweken kan worden. AVV is van mening dat de boven genoemde eerste suggestie te verkiezen de drie jaar grens, hoewel goed bedoeld, vaak juist ontslag tot gevolg heeft. Het blijkt immers in de praktijk dat de grens van drie jaar ertoe leidt dat langdurige uitzendkrachten in de zogenoemde draaideurconstructie belanden: ze worden eruit gezet vlak voordat ze een vast contract zouden moeten krijgen. Dan moeten ze drie maanden wachten alvorens bij dezelfde werkgever aan de bak te kunnen. Deze regel pakt voor iedereen slecht uit: de uitzendkracht verliest zijn werk, de inlener verliest een goed ingewerkte uitzendkracht, en de overheid moet een uitkering verstrekken. Veel beter is het om de flexwerker rechten op te laten bouwen langs de lijnen der geleidelijkheid als boven. Op die manier zit er geen prikkel in die pervers kan uitpakken, terwijl de positie van flexwerkers er wel degelijk beter door wordt.

3. Flexwerkers zouden toegang moeten krijgen tot opleidingsgelden. Ook dit heeft de Minister eenvoudig in de hand. Nu moeten flexwerkers premies afdragen aan opleidingsfondsen die dit geld oppotten en alleen inzetten voor reguliere programma’s binnen de sector. Hier komen alleen werknemers voor in aanmerking die langdurig in die sector werkzaam zijn. Kortom, (nog meer) perverse solidariteit. De Minister kan eenvoudig besluiten de verzoeken tot algemeen verbindend verklaring van dit soort fondsen af te wijzen. Vervolgens moeten deze gelden aan de flexwerker persoonlijk ten goede komen.

4. Een ander belangrijk punt is de zwakke positie van flexwerkers bij het verkrijgen van een hypotheek. Minister Donner moet eens bij zijn collega Bos gaan buurten om de door hem aangestelde toezichthouders bij banken hier op aan te spreken. Hetzelfde geldt voor de positie van startende ondernemers. Ook zij krijgen nauwelijks een hypotheek, terwijl hun personeel in vaste dienst die wel krijgt. Banken maken hier duidelijk een fout in de inschatting van de risico’s die ze lopen bij de verstrekking van een hypotheek. Aangezien banken vanwege de kredietcrisis toch al hun risico-management sterk moeten verbeteren, kunnen ze dit meteen meenemen.

5. De werktijdverkorting. Hiermee wordt enerzijds het bedrijf geholpen en anderzijds de vaste contracten. Flexwerkers zijn er doorgaans allang uit als een bedrijf dit aanvraagt. De Minister moet daarom de voorwaarde stellen dat bedrijven werktijdverkorting aanvragen, hun flexwerkers aantoonbaar op dezelfde wijze tegemoet komen als hun vaste werknemers.