Alternatief voor Vakbond

De pensioenfondsen hebben hun herstelplannen bekendgemaakt waarmee ze denken hun financiële problemen het hoofd te bieden. Veel fondsen, in elk geval de grote bedrijfstakfondsen waar drie kwart van de werknemers onder valt, heeft aangegeven een aantal jaar niet te indexeren. Een enkele, zoals het ABP,  wil daarnaast de premie verhogen. Enkelen willen al weer gaan indexeren gedurende de looptijd van het herstel, dus voordat ze boven Jan zijn. Sommige fondsen geven nu al aan dat ze pas vanaf 2024 weer gaan indexeren.

De pensioenwereld geeft hiermee aan in een ivoren toren te leven. Als de financiële crisis één ding duidelijk heeft gemaakt, is het wel dat de economie zich niet laat voorspellen. En al helemaal niet vele jaren vooruit. Met de bekendmaking van de herstelplannen blijkt dat de pensioenfondsen de problemen weer vooruit schuiven en de huidige gepensioneerden zo veel mogelijk ontzien.

De meeste grote fondsen hebben een dekkingsgraad onder de 85 %. Ze gaan door met de volledige uitkeringen uitbetalen, het enige is dat ze niet corrigeren voor de inflatie. Nu is die inflatie laag, dus die maatregel heeft niet veel effect. Met het volledig uitbetalen van pensioenuitkeringen waar ze geen geld voor hebben, loopt het tekort dus alleen maar op. Hoe kan het dan dat ze in hun herstelplannen binnen een paar jaar toch weer kunnen gaan indexeren?? De enige reden is dat ze met onrealistische rendementen rekenen in hun herstelplannen. Die rendementen zijn gedefinieerd bij de invoering van het Financieel Toetsingskader in 2006, en toen al luidde de kritiek dat die wel erg optimistisch zijn. Anders gezegd: de pensioenfondsen gaan nu de problemen uit de weg en verwachten dat over een paar jaar alles back to normal is. Daarmee ontkennen ze de totale onvoorspelbaarheid waarin de wereldeconomie zich sinds een half jaar bevindt. Het wordt hiermee alweer pijnlijk duidelijk dat jongere generaties niet zijn vertegenwoordigd in de fondsbesturen. Daar zitten werkgevers en vakbonden in. Die vakbonden zijn zwaar vergrijsd, en bovendien is de grootste, de FNV, onlangs samengegaan met de ouderenbond ANBO. Daarmee hebben de besturen een heel ander belang dan dat van werknemers onder de 50.

Door het naar voren schuiven van de problemen gaan bonden en werkgevers ook de principiële vraag uit de weg naar de toekomst van ons pensioenstelsel. Dat begint langzamerhand op een piramidespel te lijken. Na de beurskrach in 2003 zijn de regelingen voor jongeren versoberd met handhaving van de veel luxere regelingen voor ouderen. Bij de invoering van de wet VPL in 2006 zijn VUT regelingen voor jongeren afgeschaft terwijl ze voor ouderen in stand werden gehouden op kosten van jongeren. Anno 2009 wijken pensioenfondsen al weer af van het door henzelf eerder vastgestelde beleid en gaan ze de uitkeringen doorbetalen terwijl er geen geld voor is. Daarbij stellen sommige fondsen jongeren in het vooruitzicht dat er vanaf 2024 (!) weer voldoende geld is. Iedereen kan op zijn vingers uitrekenen dat tegen die tijd de pensioenregeling voor jongeren wel weer versoberd zullen zijn. Daarnaast wordt de pensioenleeftijd verhoogd waarbij de huidige babyboomers ontzien worden.

Jongeren hebben onderhand niets meer te zoeken bij ons pensioenstelsel. De zekerheid waar pensioenfondsen zo graag mee schermen geldt alleen voor ouderen. Jongeren zijn niet vertegenwoordigd en mogen niet meepraten. De vraag is of jongeren niet veel beter af zijn een eigen privé pensioenpot naast de AOW. Zo’n potje is weliswaar gevoelig voor de aandelenbeurzen, maar dat weet je van te voren. Nu bieden de pensioenfondsen schijnzekerheid.

Het Alternatief voor Vakbond wil dat jongeren mee kunnen praten, en eist dan ook een plek in de pensioenfondsbesturen.