De perfecte storm

Dit is de nieuwsbrief van april. Elke maand houden we jullie op de hoogte van de ontwikkelingen waar wij als vakbond, en jullie als leden, mee te maken hebben. De afgelopen maand was er veel drukte rond de pensioenen. Recent nam AVV het initiatief om megalomane bouwrisico’s in het hoger onderwijs aan de kaak te stellen.

Voor ons is 2010 het jaar van de waarheid, omdat de samenleving opnieuw wordt ingericht voor de komende decennia. De crises in de politiek, het bankwezen, de economie en op de arbeidsmarkt beginnen alle kenmerken te vertonen van een ‘perfecte storm’.

Na ons de zondvloed?

Als we even niet opletten, worden de problemen op de arbeidsmarkt en rond de AOW en pensioenen vooral doorgeschoven naar de generaties X, Y en Z. Deze generaties zijn niet of nauwelijks vertegenwoordigd in het bestuursmodel en (nog) niet bezig met hun toekomst. Dat is precies waarom AVV is opgericht en onze reden van bestaan! Zegt het voort en mail deze nieuwsbrief naar vrienden, familie en collega’s die tot die generaties behoren.

Commissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Maandag 22 maart jl. mocht AVV weer opdraven voor deze vaste Kamercommissie. Tijdens die zitting werd gesproken over de uitkomsten van de Commissies Frijns en Goudswaard. Beide werkgroepen hadden zich op verzoek van Minister Donner gebogen over de toekomst van onze pensioenen. AVV heeft van deze rapporten een inventarisatie gemaakt, die hier te vinden is op onze website.  De rapporten onderschrijven de visie en analyses die AVV al vier jaar onder de aandacht tracht te brengen. De besturen van de bedrijfstak pensioenfondsen hebben onvoldoende kwaliteit, vertegenwoordigen slechts een klein, ouder deel van de verplicht aangesloten werknemers en nemen met regelmaat foute, riskante beslissingen met € 20 miljard extra verlies in 2008 als resultaat. Kortom, de polderaars hadden wat uit te leggen.
Een artikel in het Financieele Dagblad diezelfde morgen benadrukte nog eens fijntjes het belang van representativiteit en diversiteit in de bedrijfstak pensioenfondsbesturen.

De hele polder was uitgenodigd plus natuurlijk de schrijvers van de rapporten. Fouten worden gemaakt, dit zijn ‘leermomenten’ en we gaan het straks allemaal beter doen, was het magere verweer van de polderaars. Zolang het maar zelfreinigend is en de bestuurssamenstelling maar in handen blijft van de klassieke bonden en werkgevers. Anders gezegd: AVV moet er buiten blijven. Net zoals de gepensioneerden.

De werkgeversvertegenwoordiger benadrukte bij herhaling dat ze de verliezen van de fondsen niet (langer) willen aanvullen. Dat is de voorbode van ‘defined contribution’. Met andere woorden: je bent straks verplicht opgesloten in een bedrijfstak pensioenfonds (geldt voor 85 % van de werknemers), je moet iedere maand betalen en maar afwachten wat er straks overblijft, want we garanderen niets (meer). AVV heeft daar natuurlijk tegen geprotesteerd. In een groot interview de volgende dag met NRC, legde AVV helder uit waar wij voor staan.

De volgende dag stuurde demissionair Minister Donner een brief naar de Tweede Kamer. Hij wil de besturen professionaliseren, echte inspraak organiseren en meer diversiteit zien. Zowel oud als jong moet zich vertegenwoordigd voelen. Dat was niet wat de polder wilde horen en voor AVV natuurlijk koren op onze molen. Sindsdien was het angstig stil rond dit onderwerp, maar niet in de achterkamertjes. De polderaars doen thans hun uiterste best nog voor de verkiezingen en nog voor het vervolgdebat over de AOW in het parlement , intern afspraken te maken die hun schatkist nog verder dichttimmeren. Minister Donner beweegt intussen steeds meer de AVV kant op, getuige het nieuws in NRC van gisteren.

Wordt vervolgd.

AVV en sociale netwerken

Op diverse sites hebben we AVV-groepen aangemaakt. Als je bij een van die sites bent aangemeld, kun je eenvoudig deelnemen aan de sociale netwerken. Klik op een van de onderstaande logo’s om je aan te melden als lid van een van de AVV-groepen:

We hebben tevens een eigen platform ontwikkeld achter onze eigen AVV-website. Daar kun je deelnemen aan of het zelf starten van een forumdiscussie, chatten, twitteren, bloggen en nog veel meer. De site staat open voor elke geïnteresseerde, dus niet alleen voor leden. Je hoeft alleen je e-mailadres in te vullen met een zelfgekozen wachtwoord en je hebt toegang tot alle functies van de site. Klik op  om je in te schrijven.

Contributie

"Hogeschool van Amsterdam neemt onverantwoord risico met bouwplannen"

Introductie

Alternatief voor Vakbond (AVV) en Beter Onderwijs Nederland (BON) slaan de handen ineen en treden gezamenlijk op naar buiten. Onderwerp van discussie is hier het risico dat de Hogeschool van Amsterdam neemt door haar bouwplannen van € 300 miljoen voor eigen rekening te financieren. Eigen rekening betekent natuurlijk ook eigen risico.

Voormalig CvB lid Rob Scheerens, initiator van de Amselcampus, heeft forse kritiek op de beleidswijzigingen van het HvA bestuur en legt helder uit waarom in een rapportage van Eenvandaag. Dit televisie programma besteedde vrijdag 2 april uitgebreid aandacht aan dit onderwerp. Klik hier voor de uitzending. Parool deed hetzelfde zaterdag 3 april. Het volledige artikel staat hier.

Meestal horen we pas dat het fout gaat als het te laat is. Doorgaans betreft het ambitieuze plannen die te veel uit de hand gelopen zijn en wordt er publiek geld over de balk gesmeten. Voor de Hogeschool van Amsterdam (HvA) is het echter nog niet te laat. Maar dan moet er wel onmiddellijk worden ingegrepen en daar strijden wij nu voor.

AVV en BON willen volstrekte helderheid over de financiële gang van zaken bij de HvA en in detail weten welke gevolgen de Amstelcampus heeft op het onderwijsbudget van nu en de komende vijf jaar.

Voortswillen wij weten wat de toegevoegde waarde is van de bestuurlijke fusie tussen de Universiteit van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam. Het uiteindelijke doel van het bestuur was immers een volledige fusie tussen beide onderwijs instellingen, welke thans door de wetgever wordt geblokkeerd.

Rol van AVV

Waarom doet AVV mee aan deze uitzending? AVV is een vereniging die opkomt voor de belangen van 20, 30 en 40’ers en veelal geen vaste arbeidsovereenkomst hebben. Bij de HvA hebben we (AVV en BON) zowel leden onder docenten als studenten. Beide categorieën lopen risico als de HvA verkeerde financiële beslissingen neemt en dat is hier gebeurd.

Foute keuzes en gevolgen voor het onderwijs

Het huidige College van Bestuur heeft willens en wetens gekozen voor risico’s bij de bouw van de Amstelcampus. Het vorige CvB had juist gekozen voor een externe partner (pensioenfonds) die de onderwijsgebouwen zou financieren en verhuren aan de HvA. Dan doet elke partner waar ze goed in is en waar ze voor opgericht zijn : pensioenfondsen beleggen in stenen en een Hogeschool investeert in onderwijs en geeft les. Zelf bouwen en beheren zou volgens het CvB goedkoper zijn, omdat dan de marges en commissies van projectontwikkelaars en pensioensfondsen niet zou betaald hoeft te worden. Dat is o.i. een drogreden. Investeerders bouwen marges in voor risico’s zoals leegstand (bij onderwijs een geringe kans), renteontwikkelingen en fluctuaties van de vastgoed waarde. Daar is niets mis mee. Voor de Hogeschool is van belang dat ze de kosten van huisvesting voor de komende jaren kunnen plannen, daar die risico’s in de huurprijs verwerkt zijn. Nu kan dat dus niet.

Studenten

Voor studenten betekenen foute, kostbare bouwplannen van een Hogeschool dat de kwaliteit van hun onderwijs daaronder lijdt. Er komt minder geld beschikbaar voor onderwijs, omdat veel geld verdwijnt in stijgende, dubbele/tijdelijke huisvesting en oplopende rentelasten. Dat kan en mag niet de bedoeling zijn van de wijze van financiering van het hbo.

Docenten

Docenten zien een verdere verschraling van de kwaliteit van hun programma’s. Nu al heeft menig vakdocent weinig of niets te zeggen over de inhoud van zijn of haar lespakket. Kostenbesparing en rendementverhoging zijn voor bestuurders veel belangrijker (geworden) dan de vraag of ze gekwalificeerde studenten afleveren. Het spookbeeld van een diplomafabriek doemt steeds vaker op. Dat proces dient te worden gekeerd. Docenten zijn heel goed in staat om zelf programma’s te ontwikkelen. Steeds vaker zien we dat ‘moeilijke’ vakken verdwijnen of in uren/studiepunten worden gereduceerd en plaatsmaken voor vage projecten waar nagenoeg niemand voor zakt. Vage, studiepunten opleverende projecten, die worden begeleid door coaches en assessoren zijn vooral leuk. Ze voegen echter weinig toe aan de noodzakelijke kennis van een student die afstudeert en die moet concurreren op een internationale arbeidsmarkt. Het zijn plannen die voornamelijk zijn bedoeld om de uitval van studenten te beperken en dus vooral om de inkomsten van een Hogeschool te waarborgen. Want een terugval van de instroom van nieuwe klanten/studenten (vorig jaar 13.700) kan de HvA zich door de bouwambities niet meer veroorloven.

Tijdelijke contracten

De zogenaamde flexibele schil op de arbeidsmarkt wint aan populariteit. Dus minder vaste contracten en meer tijdelijke arbeidsovereenkomsten maken de werkgever flexibel. Begrijpelijk in de bouw, die fors is ingestort, maar waarom in het hoger onderwijs? Niet omdat het aantal studenten fluctueert. Hogescholen groeien jaar op jaar, dus is er geen reden de flexibele schil te vergroten. Andere, verborgen, redenen zijn belangrijker. Een docent met een tijdelijk contract, en de aantallen groeien hard (in mensformaties is dat hier en daar al voor 50% van de docenten het geval) is kwetsbaar, omdat hij/zij zonder uitleg naar huis kan worden gestuurd. Sommige hogescholen maken van die kwetsbaarheid misbruik door deze tijdelijke docenten bijvoorbeeld te vragen onbezoldigd werk te doen.
Maar er speelt meer. Kritiek leveren of (publiekelijk) vragen stellen is taboe. Dat wordt niet gewaardeerd, met een voorspelbaar resultaat als uitkomst. Dat kan en mag volgens AVV niet gebeuren en daarom protesteren wij hier met kracht tegen. De HvA is helaas niet de enige instelling waar dit speelt, maar dient hier en nu vooral als voorbeeld.

Doelen

Deze actie heeft een paar doelen en die zijn:

• Onderwijsgeld moet aan onderwijs besteed worden
• Bouwplannen prima, maar niet voor eigen rekening én risico. Pensioenfondsen willen graag beleggen in lange -termijnprojecten met eerste -klashuurders als klant. Voor de Hogeschool heeft dit tot gevolg dat plannen een stuk makkelijker wordt en onderwijsbudgetten niet worden bedreigd door grillige ontwikkelingen op de vastgoed- of financiële markten. Er is nu niemand die een zinnige voorspelling kan doen over de kosten van huisvesting (inclusief rente) van de HvA in de komende vijf jaar. AVV vindt dat een doorgeslagen gruwel.
• Flexibele contracten moeten een bedrijfsdoel dienen en niet als machtsmiddel worden gebruikt tegen kritische docenten of als plakmiddel voor onbezoldigd werk
• Fusies mislukken in verreweg de meeste gevallen, als we de onderzoekers mogen geloven. Status, macht, ambities en eigen inkomen van bestuurders mogen geen reden zijn om tot fusie over te gaan. Evenmin mogen fusies dienen om gemaakte fouten van bestuurders in het verleden te verhullen. Doelmatigheid en effectiviteit voor alle betrokkenen moeten overtuigend worden aangetoond, alvorens we de ene moloch aan de andere vastlijmen.

Bestuurlijke fusie HvA en UvA

Alternatief voor Vakbond stapt mogelijk naar de rechter , in dit geval de Amsterdamse Ondernemingskamer (OK). Wij geloven dat er sprake is van (financieel) wanbeleid en verzoeken deze OK om een onafhankelijk onderzoek. De onderste (bouw)steen moet boven komen.

Overleg

Eerst willen we overleggen met de Raad van Toezicht en het CvB. De fusie werd in 2003 gerealiseerd met het doel uiteindelijk te komen tot een volledige integratie van beide onderwijsinstellingen. De wetgever komt daar nu op terug, omdat de neuzen in de Tweede Kamer de andere kant op staan en fusies in het hoger onderwijs eerder wil ontmoedigen.

Het bestuur zoekt naarstig naar argumenten om de status-quo te handhaven. Deze argumenten snijden echter geen hout en rechtvaardigen geen fusie. Ze zijn o.i. vooral bedoeld om gezichtsverlies van het bestuur te vermijden. Dat is voor ons een te magere reden. Wij zien dat één CvB met drie leden te weinig aandacht en interesse toont voor het wel en wee van de Hogeschool. En de aandacht die de HvA wel ontvangt (Amstelcampus) wordt omringd door foute beslissingen. Of de UvA wel die aandacht en interesse krijgt die ze verdient, kunnen wij vooralsnog moeilijk beoordelen.

De span of control van het CvB loopt uit de hand met in totaal 70.000 studenten aan wie ‘goed’ onderwijs moet worden aangeboden. De UvA en HvA verdienen elk beter. Elke instelling heeft recht op een eigen, betrokken, gekwalificeerd en aanspreekbaar CvB. Plannen, zoals het Instellingsplan, dienen breed en zorgvuldig te worden ontworpen en navenant uitgevoerd en mogen niet dienen als een reclameposter naar de buitenwereld.

Samenvatting:

Wij willen:

1. Een onafhankelijk onderzoek naar de financiële gang van zaken en in het bijzonder in relatie tot de bouw van de Amstelcampus.
2. Een serieuze heroverweging van de toegevoegde waarde van de bestuurlijke fusie tussen de HvA en de UvA

Steun van derden

Beter Onderwijs Nederland, geen vakbond, steunt ons in deze actie. Wij roepen andere betrokken organisaties op onze actie ook te steunen. Dat kan door dat aan ons te melden en dat op de eigen website te etaleren. Samen optrekkend kunnen we mogelijk veel verbeteren. Het is hard nodig.

Nawoord:

We doen hier net of het hele HBO onderwijs aan deze risico’s blootstaat. Dat is natuurlijk niet het geval. Er zijn vele, vooral kleinere hbo’s waar het goed gaat en daar zijn we erg blij om. Voor deze actie geldt vooral: wie de schoen past, trekke hem aan!