Op 1 januari breken de roaring twenties aan, tenminste, als de geschiedenis zich herhaalt. Veel mensen kennen die tijd als de tijd van de decadente feesten, flappergirls en de Charleston, maar sociaal, politiek en economisch was het een woeste tijd. Machtsverhoudingen veranderden, tussen landen, maar ook tussen arbeiders en de ondernemers.

In Nederland werd in 1927 de wet op de cao van kracht. Dat is de wet vakbonden het recht gaf om collectieve arbeidsovereenkomsten af te sluiten namens hun leden. Dat is van enorme betekenis geweest voor werknemers: vakbonden kregen macht, zodat ze een tegenmacht konden zijn tegen de machtige bazen.

Driehoek
Doordat de overheid er met de wet voor zorgde dat er een zekere mate van machtsevenwicht was tussen werkgevers en werknemers waren de arbeidsverhoudingen in Nederland redelijk stabiel. Nederland is mede dankzij die relatieve stabiliteit een van de welvarendste landen van de wereld. Overheid, werkgevers en vakbonden hebben vanaf die jaren twintig in een stevige driehoek de samenleving en de economie bij elkaar gehouden.

Minder leden
Nu honderd jaar later zijn er zorgen over de vakbonden. Ze verliezen snel leden omdat jongeren veel minder vaak lid worden en de oudere leden met pensioen gaan. De vraag in sommige sectoren waar heel weinig mensen lid zijn of de vakbonden nog wel de werknemers kunnen representeren. Immers, als zij alleen namens hun leden spreken missen ze de stem van heel veel niet-leden.

Draagvlakmodel
Dat is de reden waarom AVV vanaf de oprichting heeft gekozen voor het draagvlakmodel bij cao’s. Dat betekent dat we ook niet-leden vragen mee te denken en stemmen over een cao. Op die manier denken wij dat je als vakbond weer relevant wordt en de belangen van werknemers kan behartigen.

Relevant blijven
De wet op de cao uit 1927 is even relevant als honderd jaar geleden. Zeker nu er ook wordt nagedacht over afspraken maken over de tarieven voor freelancers kan de wet op de cao uit 1927 juist in deze eeuw actueel blijven. Maar, dan lijkt het ons zinnig dat alle vakbonden gaan nadenken hoe ze ook niet-leden kunnen betrekken bij de arbeidsvoorwaarden. Dan kunnen vakbonden zomaar weer eens roaring worden in dit decennium. 

20 december 2019